تست شخصیت شناسی MBTI ⚡ رایگان

تست شخصیت شناسی MBTI ⚡ رایگان

تست شخصیت شناسی MBTI ⚡ رایگان تست شخصیت شناسی MBTI ⚡ رایگان
پست های سریالی
ذهن آگاهی چیست؟ مدت مطالعه: 6 دقیقه
ای سنج 05 آبان 1400 مدت مطالعه: 6 دقیقه

ذهن آگاهی چیست؟

در مورد آگاهی داشتن در لحظه چه چیزهایی شنیده اید؟ چقدر به احساساتی که در لحظه دارید توجه می کنید؟ به چه اندازه از احساسات خود آگاهی دارید؟ آیا می توانید احساسات خود را از یکدیگر متمایز کنید و نشخیص دهید؟ اگر بله، به شما تبریک می گوییم! در ادامه قرار است در مورد آگاهی در لحظه و احساسات صحبت کنیم، بنابراین عنوان این مقاله اختصاص به مفهوم ذهن آگاهی(mindfulness) دارد. آنچه در ادامه خواهید خواند، بر اساس فهرست مطالب، به شرح زیر است:

تاریخچه ذهن آگاهی

ذهن آگاهی ریشه در فرهنگ شرقی ها دارد اما در میان غربی ها هم بسیار محبوب است. ریشه ی این فرآیند شناختی به عهد قدیم و باستان می رسد. ریشه ی ذهن آگاهی در مفاهیم و آموزه های بودایی و هندویی یافت شده است. طبق بررسی های محققان خود کلمه ی ذهن آگاهی از یک کلمه هندی آمده است. این کلمه ی هندی که ساتی نام داشته به معنای توجه کردن و آگاهی بوده است.
کلمه ی ساتی هم از یک زبان که به زبان روانشناسی بودایی ها متعلق بوده، به نام پالی، آمده است. جالب است بدانید، در زبان پالی، ذهن آگاهی یکی از مهم ترین مفاهیم بوده است.

بیشتر بدانید

مکتب بودیسم سفری به سوی روشنگری را شامل می شود و مفهوم ساتی اولین قدم به سمت روشنگری می باشد.

در فرهنگ غربی، جان کبات زین تلاش زیادی برای ارائه ذهن آگاهی داشته است. جان کبات برای فهم ذهن آگاهی، این فرآیند را زیر نظر چند معلم بودایی مانند، فیلیپ کاپلو، تیچ نهات هان فرا گرفت. جان کبات در اواخر دهه 1970 با سمت استاد در دانشکده پزشکی دانشگاه ماساچوست، درمانی را تحت عنوان درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی برای کمک به بهبود درمان درد های مزمن تدوین کرد.

طبق مطالعات مختلف او به این موضوع رسید که، بیمارانی که از درد رنج می برند، سعی می کنند درد خود را انکار کنند و یا از درد کشیدن اجتناب کنند و همین امر ناراحتی بیشتری برای آنان ایجاد می کند، درمانی که او ابداع کرده بود، برای درمان این بیماران بسیار موفق بود.

بیشتر بخوانید

جان کبات زین کتابی در زمینه ی ذهن آگاهی مطالب زیادی تالیف کرده است؛ اگر علاقه مند به بیشتر دانستن در این زمینه بودید، می توانید کتاب: «ذهن آگاهی برای آغاز گران» را مطالعه کنید.

ذهن آگاهی یعنی چه؟

برای درک بهتر مفهوم ذهن آگاهی ابتدا باید یک توضیح جامع و دقیق از آن به شما ارائه دهیم. ای سنجی عزیز، در کل باید به شما بگوییم که ذهن آگاهی دقیقا همان ابزاری است که باعث می شود ما در زندگی خود پیشرفت هایی داشته باشیم و رشد شخصی خوبی را از خود نشان دهیم.

ذهن آگاهی به طور کلی به ما کمک می کند، تا از خودمان، احساسات درونی مان و هر آنچه که در اطرافمان اتفاق می افتد، فهم و درکی بدون قضاوت داشته باشیم. ذهن آگاهی، آگاهی از احساسات است. در ذهن آگاهی تمرکز اصلی ما بر زمان حال و هرآنچه که در اکنون رخ می دهد می باشد.

در ذهن آگاهی گفته می شود که بهتر آن است در مورد گذشته فکر نکنیم و پیش بینی ای هم در مورد آینده نداشته باشیم؛ فقط کافی است در حال زندگی کنیم.

ویژگی های ذهن آگاهی 

ذهن آگاهی دارای ویژگی های مثبت زیادی می باشد. ویژگی های ذهن آگاهی عبارت اند از:

مهربانی و شفقت به خود و دیگران
در لحظه بودن
تمرکز صحیح و مشارکت کافی در حین انجام وظایفمان در موقعیت ها و نقش های مختلف
تمرکز صحیح بر روی هر اتفاقی که برایمان رخ می دهد؛ مانند تمرکز بر غذا خوردن و یا چگونه نفس کشیدن
مشاهده بدون قضاوت اتفاقات اطرافمان 
قضاوت نکردن افراد، تجربیات، احساسات و...
داشتن ذهنی باز و دوری از دیدگاه تک جانبه
پذیرش صحیح از همه چیز
صبر و بردباری در امور
داشتن معنا و هدف در زندگی
جلوگیری از خود انتقادی

توجه: درصورت واضح نبودن تصویر اینجا را کلیک کنید.

ذهن آگاهی

فواید ذهن آگاهی

اگر فردی دارای ذهن آگاهی باشد و بتواند این مهارت را کسب کند، می تواند از مزایای مثبت این مهم، استفاده کند؛ برخی از مزایایی ذهن آگاهی عبارت است از:

 در ذهن آگاهی ما می توانیم به درک درستی از هر اتفاقی برسیم.
 فرد ذهن آگاه قدرت پذیرش بالایی دارد.
جالب است بدانید؛ ذهن آگاهی حتی سیستم ایمنی بدن را هم تقویت می کند.
 اگر ذهن آگاهی داشته باشیم، در برخورد و رویارویی با مشکلات می توانیم عملکرد بهتری داشته باشیم.
ذهن آگاهی به ما کمک می کند که از در لحظه بودن، لذت کافی ببریم.
ذهن آگاهی با عملکرد مثبت مغزی، بهبود یادگیری، عملکرد خوب حافظه مرتبط می باشد.
ذهن آگاهی به ما یاد آوری می کند که برای رسیدن به اهداف و مقصد، سرعت مان را کمتر کنیم و به اصطلاح از مسیر و تجربیات هم لذت ببریم.
ذهن آگاهی در بهبود و ارتقای هوش هیجانی هم نقش دارد.
ذهن آگاهی به ما قدردانی کردن را یاد می دهد؛ همه ی ما باید شاکر و قدردان هرآنچه که داریم و نداریم، باشیم.
ذهن آگاهی روابط بین فردی را هم بهبود می بخشد.
ذهن آگاهی بر اعتماد به نفس و عرت نفس افراد تاثیر می گذارد.
ذهن آگاهی بر داشتن آرامش و صلح درون هم تاثیر مثبت دارد.
ذهن آگاهی بر کنترل دیابت هم تاثیر دارد.

در ذهن آگاهی به چه مواردی تاکید نمی شود؟

به طور کلی، تمرکز ذهن آگاهی بر آگاهی بخشیدن و در زمان حال بودن است. در فرآیند ذهن آگاهی به بسیاری از موارد، تاکید نمی شود؛ بدان معنا که نباید در فرآیند ذهن آگاهی خیلی از فعالیت ها را انجام دهیم. برخی از این موارد، شامل نکات زیر است:

در ذهن آگاهی هیچ گاه به شما گفته نمی شود که نباید احساساتی را تجربه کنید و یا سعی کنید ذهنتان را از احساس و هیجانات مختلف خالی کنید.
در فرآیند ذهن آگاهی هرگز از شما خواسته نمی شود که در صورت داشتن افکار منفی و ناخوشایند و یا حتی تجربه های غمگین گذشته، این موارد را به دست فراموشی بسپارید و یا آن ها را انکار کنید.
در ذهن آگاهی هیچ موقع گفته نمی شود که باید احساس خاصی را تجربه کنید.
در ذهن آگاهی به شما گفته می شود که همه ی احساسات و هیجاناتتان را بپذیرید؛ این پذیرش هم می تواند شامل پذیرش اتفاقات و احساسات مثبت و یا منفی باشد.

اهمیت ذهن آگاهی

ذهن آگاهی دارای اهمیت زیادی می باشد. ذهن آگاهی برای افراد مهم است چون به آن ها یاد آوری می کند:

باید بر همه ی احساسات تمرکز کرد؛ نه فقط احساسات و اتفاقات منفی.
ذهن آگاهی مهم است چون به افراد یاد آوری می کند باید به همه ی اتفاقات و هر رویداد و احساسی در زندگی نگاهی همه جانبه داشته باشند و تک بعدی نگاه کردن به مسائل درست نیست.
ذهن آگاهی با اهمیت است چون به ما می گوید، دیدگاهی بی طرفانه داشتن می تواند به ما کمک کند.
ذهن آگاهی مهم است چون، افکار و احساسات ما را به سمت مثبت بودن هدایت می کند و تاثیر آن بر روی عواطف و احساسات و رفتارهایمان غیر قابل انکار است. البته تاثیر مثبت آن!
ذهن آگاهی مهم و مفید است چون، بر سلامت روان تاثیر مثبت دارد و به بیماران مبتلا به افسردگی و اضطراب کمک بزرگی می کند.
ذهن آگاهی با اهمیت می باشد چون، همدلی و دلسوزی را در ما رشد می دهد.
ذهن آگاهی مهم است چون فرسودگی شغلی را کمتر می کند.
ذهن آگاهی توجه را بهبود می بخشد.

نکته

اگر مایل به شروع کردن ذهن آگاهی هستید، به خودتان فرصت دهید و کم کم وارد مراحل مختلف از ذهن آگاهی شوید. به یکباره شروع کردن می تواند برای شما خسته کننده باشد. جلسات را آرام آرام افزایش داده و زمان بیشتری برای این کار به خود اختصاص  دهید.

کاربرد ذهن آگاهی 

امروزه ذهن آگاهی به محبوبیت خاصی میان عموم مردم رسیده است. شما در بسیاری از موارد و موقعیت ها می توانید افرادی را ببینید که در مورد ذهن آگاهی و تکنیک های آن با یکدیگر صحبت می کنند و یا دوستانی که یکدیگر را تشویق به ثبت نام در کلاس های ذهن آگاهی می کنند. امروزه ذهن آگاهی در بخش های گوناگونی مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از این موارد، درمان است.

ذهن آگاهی در جلسات درمانی و روان درمانی هم به کار برده می شود و روانشناسان این تکنیک ها را به کار برده و مراجعان زیادی هم علاقه مند به کار کردن با این تکنیک ها هستند. درمان هایی که در آن از ذهن آگاهی استفاده می شود، شامل موارد زیر است:

درمان شناختی رفتاری
درمان دیالکتیکی
درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی برای کاهش استرس ( ام بی اس آر)
درمان شناختی بر مبنای ذهن آگاهی( ام بی سی تی)
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (اکت)
و ...

توجه: در صورت واضح نبودن تصویر  اینجا را کلیک کنید. 

ذهن آگاهی

ذهن آگاهی برای چه بیمارانی مفید است؟

همانطور که قطعا خودتان هم می دانید، ذهن آگاهی برای عموم افراد هم دارای مزایای مثبت است. اما در برخی از بیماران می توان تاثیرات مثبت ذهن آگاهی را به خوبی مشاهده کرد. برخی از این بیماری های ممکن است شامل موارد زیر باشند:

افسردگی
اضطراب
استرس
اختلالات خوردن
سندروم درد اسکلتی عضلانی مزمن که به فیبرومیالژیا هم شناخته می شود.
افراد مبتلا به اعتیاد
اختلال در الگوی خواب
سندروم روده تحریک پذیر
افراد دارای نشخوار فکری
افراد دارای قند خون بالا
و ...

توجه: در صورت واضح نبودن تصویر  اینجا را کلیک کنید.

ذهن آگاهی

بیشتر بدانید

 به طور کلی: ذهن آگاهی تاثیر مثبت به سزایی در بهزیستی روانی و رفاه و سلامت روان دارد.

تمرین ذهن آگاهی 

خیلی راحت! شما می توانید ذهن آگاهی را با خود به راحتی تمرین کنید؛ فقط کافی است که ذهن آگاهی را وارد زندگی روزمره خود کنید. می پرسید چگونه؟ به راحتی!

در هنگام صرف وعده غذایی در خانه و یا محیط کارتان به جای بازی با تلفن همراه و یا صحبت های غیر ضرورری و یا تماشای فیلم، به غذا خوردن تمرکز کنید.
اگر مشغول شستن ظرف های ناهار هستید و فقط می خواهید هرچه سریع تر این کار را انجام دهید، به جای این کار چند دقیقه ای را صرف بو کردن مایع ظرفشویی و یا شستن ظرف ها کنید. شاید فکر کنید چه کار بیهوده ای؛ اما اینطور نیست. این کار هم نوعی تمرین ذهن آگاهی می باشد.
از هر آنچه که از کنارش می گذرید، موقع راه رفتن، پیاده روی ساده، خرید کردن و .... سعی کنید تمرکز خود را بر روی کاری که انجام می دهید، حفظ کنید.
یکی دیگر از موارد مهمی که به ارتقا ذهن آگاهی در ما کمک می کند، مدیتیشن است. مدیتیشن روزانه هم در داشتن ذهن آگاهی به ما کمک می کند.

اگر در حین جلسات ذهن آگاهی تمرکز خود را از دست دادیم، چه کنیم؟

این سوال، دغذغه ی ذهنی بسیاری از افرادی است که به تازگی به جلسات ذهن آگاهی روی آورده اند. واقعیت این امر این است که ذهن انسان همیشه در حال پرواز و گردش و فکر کردن در مورد مسائل مختلف می باشد. اصلا مگر ممکن است که ذهن انسان خالی شود و هیچ چیزی در آن نگذرد؟ معلوم است که خیر! پس عدم تمرکز و اینکه ذهن شما مشغول شود، امری کاملا طبیعی می باشد.

در این صورت بهتر آن است که یک نفس عمیق بکشید و سعی کنید به تمرین و تمرکز در لحظه باز گردید. هیچ عیبی ندارد در این حالت می توان گفت که شما در لحظه بودن و تمرکز کردن را تمرین می کنید و سعی می کنید که این توانایی را در خود افزایش دهید.

توجه: درصورت واضح نبودن تصویر  اینجا را کلیک کنید.

ذهن آگاهی

تمرینات ساختار مند تر ذهن آگاهی کدام اند؟

مدیتیشن اسکن بدن؛ شامل تمرکز بر همه ی اعضای بدن می شود.
مدیتیشن نشستن؛ شامل تمرین نشسته و تمرکز کردن می شود.
مدیتیشن پیاده روی؛ شامل پیدا کردن مکانی خلوت و آرام برای پیاده روی می باشد.

تاثیر یوگا بر ذهن آگاهی

همانطور که خودتان هم به خوبی می دانید، در جامعه ی امروزی، یوگا طرفداران خاص خودش را دارد. بسیاری از افراد برای کسب آرامش بیشتر به سراغ یوگا می روند. یوگا مزیت های بسیار خوبی برای سلامت روان و البته جسم برای افراد دارد. اما به نظر شما یوگا می تواند بر ذهن آگاهی و ارتقای آن هم نقش داشته باشد؟ البته که بله! امروزه روانشناسان هم از تکنیک های ذهن آگاهی مبتنی بر یوگا استفاده می کنند. 

جالب است بدانید، در حال حاضر بسیاری از کشور های غربی و البته شرقی از مدیتیشن، یوگا، تای چی و دیگر ورزش هایی از این قبیل برای ذهن آگاهی و همچنین بهبود آن استفاده می کنند. یوگا هم تاثیرات مثبت خودش را دارد، از جمله تاثیرات مثبت یوگا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

افزایش و ارتقای ذهن آگاهی
کمک به پذیرش خود
افزایش آگاهی درونی و پذیرش هر آنچه بر ما می گذرد
مدیریت استرس 
کمک به اجتناب از قضاوت 
افزایش تمرکز و هوشیاری

جمع بندی ای سنج

در این مقاله در مورد ذهن آگاهی صحبت کردیم. همانطور که خود می دانید و در این مقاله مطالعه کردید، تاثیرات مثبت ذهن آگاهی بر زندگی افراد غیر قابل انکار است. انجام مدیتیشن روزانه یکی از راه هایی است که می توان توسط آن به خودآگاهی رسید. با انجام چند دقیقه ای مدیتیشن و تکنیک های آرام سازی در روز، به افزایش ذهن آگاهی در خود کمک کنید و مزایای مثبت ذهن آگاهی را تجربه کنید.

آیا شما برای ذهن آگاهی و تمرکز بر لحظه اقداماتی انجام داده اید؟ به طور کلی فرد ذهن آگاهی هستید؟ لطفا نظرات و دیدگاه های ارزشمندتان را با ما در میان بگذارید.

اصطلاحات مهم این مقاله

جهت نمایش بیشتر اصطلاحات کلیک نمایید
لطفا امتیاز خود را برای این محتوا ثبت کنید