شخصیت شناسی مدت مطالعه: 31 دقیقه
مهدی کلهر 20 اردیبهشت 1399 مدت مطالعه: 31 دقیقه

شخصیت شناسی

شاید برایتان بارها پیش آمده باشد که از خود بپرسید شخصیت من چگونه است؟ برای شناخت شخصیت روش ها و راهبردهای زیادی اتخاذ شده است که مهمترین ها آن ها استفاده از تست شخصیت شناسی می باشد. تست شخصیت روشی به منظور ارزیابی ساختارهای شخصیت انسان است. در این مقاله سعی داریم موارد زیر را به منظور آگاهی کامل در مورد شخصیت شناسی و تست های شخصیت با هم مرور کنیم:
⦁ تاریخچه تست شخصیت
⦁ انواع تست های شخصیت
⦁ تست های عینی
⦁ تست شخصیت MBTI
⦁ تست شخصیت نئو(Neo Pi-R)
⦁ تست شخصیت چند محوری مینه سوتا (MMPI)
⦁ تست ۱۶ عاملی کتل
⦁ تست شخصیت آیزنک
⦁ تست شخصیت هگزاکو(HEXACO)
⦁ تست های فرافکن(Projective Measures)
⦁ تست رورشاخ(Rorschach)
⦁ تست اندریافت موضوع
⦁ اعتبار و روایی تست های شخصیت
⦁ کاربرد تست های شخصیت

قبل از هرچیز باید بدانیم اولین اقدامات ارزیابی شخصیت در دهه ۱۹۲۰ با هدف انتخاب پرسنل بویژه در نیروهای مسلح پایه ریزی شد. در راستای این تلاش ها، طیف وسیعی از مقیاس ها و پرسشنامه های شخصیتی در جامعه آکادمیک ایجاد گردید. از جمله این تست ها می توان به تست MBTI، تست شخصیت چندمحوری مینه سوتا (MMPI)، تست شانزده عامل شخصیت کتل (۱۶PF)، تست شخصیت پنج عاملی NEO و تست شخصیت هکزاکو (HEXACO) اشاره نمود.

شخصیت شناسی

تصویر شماره ۱- شخصیت شناسی ابزاری برای توسعه فردی و اجتماعی

امروزه ارزیابی شخصیت در زمینه های گسترده ای از جمله مشاوره فردی و زوجی، روانشناسی بالینی، روانشناسی پزشکی قانونی، روانشناسی مدرسه، مشاوره شغلی، آزمون استخدامی، بهداشت و ایمنی شغلی و مدیریت ارتباط با مشتری استفاده می شود. در ادامه به بررسی موارد زیر در رابطه با تست های شخصیتی خواهیم پرداخت:

تاریخچه تست شخصیت

خاستگاه تست شخصیت به قرن ۱۸ و ۱۹ باز می گردد، زمانی که شخصیت از طریق فرونولوژی بررسی می شد. در دیدگاه مبتنی بر فرونولوژی اندازه گیری برجستگی ها در جمجمه انسان و فیزیولوژی مبنایی بود که در آن شخصیت را بر اساس ظواهر بیرونی فرد ارزیابی می کردند.

از دیرباز پاسخ به سوال “شخصیت من چگونه است؟” مورد علاقه بشریت بوده است.

سر فرانسیس گالتون در اواخر قرن نوزدهم رویکرد دیگری را برای ارزیابی شخصیت در نظر گرفت. براساس دیدگاه واژگانی وی تعداد صفت هایی که در فرهنگ لغت انگلیسی شخصیت را توصیف می نمود، تخمین زده شد. لیست گالتون سرانجام توسط لوئیس لئون ترستون به ۶۰ کلمه که در آن زمان معمولاً برای توصیف شخصیت استفاده می شد، تصحیح شد. ترستون از طریق تحلیل عاملی پاسخهای ۱۳۰۰ شرکت کننده، توانست این مجموعه متشکل از ۶۰ صفت را به هفت عامل مشترک کاهش دهد.

فرونولوژی

تصویر شماره ۲- قطعات پازل مبتنی بر دیدگاه فرونولوژی

روش تحلیل عاملی مربوط به صفتهای رایج بعداً توسط ریموند کتل (روانشناس مشهور قرن بیستم) مورد استفاده قرار گرفت. وی متعاقباً مجموعه داده بیش از ۴۰۰۰ اصطلاح را بررسی و در نهایت پرسشنامه شانزده عامل شخصیت (۱۶PF) را تدوین نمود. همچنین تست ها و پرسشنامه های دیگری نظیر تست پنج عاملی شخصیت نئو، تست MBTI و تست شخصیت هگزاکو تدوین و مورد استفاده گسترده روانشناسان قرار گرفت.

انواع تست های شخصیت

روانشناسان به دنبال سنجش شخصیت از طریق روشهای مختلفی هستند. متداول ترین این روش ها شامل تست های عینی و تست های فرافکن است.

تست های عینی

ارزیابی عینی، استفاده از تست های روانشناختی است که خصوصیات فرد را به گونه ای بررسی می کند که تحت تأثیر اعتقادات شخص آزمایش کننده قرار نگیرد. به این ترتیب، گفته می شود که آنها مستقل از تعصب شدید هستند. آنها معمولاً شامل بانکی از سوالات می شوند که با توجه به مکانیسم های نمره گذاری استاندارد مشخص و مقایسه می شوند. تست های عینی معمولا نسبت به تست های فرافکن اعتبار بیشتری دارند. با این حال، اینگونه تست ها هنوز هم در معرض بررسی و آزمایش های مختلف قرار می گیرند تا بتوانند به اندازه کافی و دقیق شخصیت واقعی فرد را بازتاب نمایند.

تست شخصیت شناسی

تصویر شماره ۳- نمونه ای از سوالات تست های عینی؛ تست انلاین شخصیت MBTI

متداول ترین شکل آزمون عینی در روانشناسی شخصیت، سنجش های خود گزارشی است. سنجش های خودگزارشی وابسته به اطلاعاتی است که مستقیماً توسط شرکت کنندگان درباره خود یا عقایدشان از طریق قالب پرسش و پاسخ ارائه می شود. تعدادی از قالب های آزمون وجود دارد، اما هرکدام از پاسخ دهندگان را ملزم به ارائه اطلاعات در مورد شخصیت خود می کنند. آنها معمولاً از آیتم های چند گزینه ای یا مقیاس های شماره دار استفاده می کنند، که دامنه ای از ۱ (کاملاً مخالف) تا ۵ را نشان می دهند (کاملاً موافق). این تست ها در برخی از موارد نیز به صورت ۲ گزینه ای ، سه گزینه ای و ۴ گزینه ای وجود دارند.

تست های عینی معتبرترین و پرکاربرترین تست ها در حوزه روانشناسی هستند.

تست های خود گزارشی با جمعیت بالینی و غیر بالینی و به دلایل مختلف از اهداف تشخیصی تا کمک به راهنمایی شغلی استفاده می شود. برخی از مهمترین ابزار های خودگزارشی شخصیت عبارت اند از تست شخصیت مایرز-بریگز، تست شخصیت MMPI، تست شخصیت نئو، تست شخصیت ۱۶ عاملی کتل، تست شخصیت آیزنک و تست شخصیت هگزاکو ۶ عاملی. در ادامه به توضیح هر یک از این تست ها خواهیم پرداخت:

تست شخصیت MBTI

تست شخصیت مایرز-بریگز (MBTI) براساس تئوری شخصیت کارل یونگ است. تست MBTI یکی از محبوب ترین تست های شخصیتی است که برای جمعیت های غیر بالینی(منظور افراد عادی و غیر بیمار است) مورد استفاده قرار می گیرد. MBTI افراد را در چهار بعد دو قطبی اندازه گیری می کند:

تست شخصیت MBTI

تصویر شماره ۴- چهار بعد دوقطبی تست شخصیت MBTI

نگرش: برونگرایی-درونگرایی. این مسئله را شامل می شود که آیا کسی “بیرونی” و عمل گرا یا “درونی” و اندیشه گرا باشد.
عملکرد درک شده: حس- شهود. این بخش نشان می دهد که آیا کسی با استفاده از حواس پنجگانه (حس) اطلاعات را دریافت می کند و یا مبتنی بر شهود آن ها را درک و تفسیر می کند.
عملکرد داوری: تفکر-احساس. این مسئله را تعیین می کند که آیا فرد تمایل به تصمیم گیری بر اساس تفکر عقلانی دارد یا احساس همدلی مبنای ارزیابی وی می باشد.
ترجیحات سبک زندگی: قضاوتی-ادراکی. این مسئله به این مورد اشاره دارد که فرد با استفاده از عملکرد قضاوتی خود که مبتنی بر برنامه ریزی و چارچوب است رفتار می کند و یا بر اساس عملکرد ادراکی اش که مبتنی بر انعطاف پذیری است با دنیای خارج ارتباط برقرار می کند.
بر اساس تست شخصیت MBTI و ۴ بعد دوقطبی گفته شده ۱۶ تیپ شخصیت استخراج می شود که هر کدام بیانگر نوعی از ویژگی فردی در زندگی می باشد. این ابعاد شخصیتی عبارتند از:

شخصیت من

تصویر شماره ۵- شانزده تیپ های شخصیت MBTI

همانطور که در تصویر ۵ ملاحظه می شود تست شخصیت MBTI در برگیرنده ۱۶ ویژگی شخصیتی می باشد که بر اساس آن می توان نقاط قوت، نقاط ضعف، مشاغل و رشته های مناسب فرد را تعیین نمود. همچنین پس از انجام این تست سبک ارتباطی فرد با دیگران و چگونگی تعامل موثر نیز قابل ارائه به افراد می باشد.

تست شخصیت نئو(Neo Pi-R)

تست شخصیتی نئو برای اندازه گیری ویژگی های شخصیتی با استفاده از مدل پنج عاملی طراحی شده است. طبق مدل پنج عاملی، پنج بعد شخصیت شامل؛ باز بودن به تجربه، با وجدان بودن، برونگرایی، سازش پذیری و روان رنجور بودن است. این تست به ویژه در پژوهش های روانشناسی بسیار مورد استفاده قرار گرفته است. در ادامه ابعاد پنجگانه تست نئو آمده است:

باز بودن برای تجربه(Openness to experience)

افرادی که در برخورد با تجارب باز یا گشوده عمل می کنند از نظر فکری کنجکاو، پذیرنده تجارب، حساس به زبیایی و مایل به امتحان چیزهای جدید می باشند. آنها معمولاً در مقایسه با افراد بسته و خشک، خلاق تر و آگاه تر هستند. آنها همچنین به احتمال زیاد اعتقادات غیر متعارف دارند.

خلاقیت

تصویر شماره ۶- گشودگی به تجارب باعث افزایش خلاقیت می گردد.

داشتن این ویژگی به صورت افراطی می تواند به عنوان غیرقابل پیش بینی بودن یا عدم تمرکز تلقی شود و احتمالاً باعث درگیر شدن در رفتارهای پرخطر یا مصرف مواد مخدر گردد. علاوه بر این، گفته می شود افراد دارای گشودگی به تجارب بالا، به دنبال تجربیات جدید و بعضا خیالی هستند. برعکس، افراد با گشودگی به تجارب کم به دنبال دستیابی به موفقیت از طریق سنتی و رفتارهای عملگرایانه می باشند. اختلاف نظرهای قابل توجهی در تفسیر این تیپ شخصیتی وجود دارد.

با وجدان بودن(Conscientiousness)

با وجدان بودن تمایل به نمایش نظم و انضباط، رفتارهای شجاعانه و تلاش برای دستیابی به اقدامات یا انتظارات بیرونی است. این ویژگی به نحوه کنترل، تنظیم و هدایت انگیزه افراد مرتبط است. افراد با وجدان بالا اغلب به عنوان انسان های سرسخت در نظر گرفته می شوند. از سوی دیگر وجدان کم همراه با انعطاف پذیری و خودانگیختگی زیاد، می تواند به عنوان بی توجهی ظاهر شود. نمرات بالای وجدان نشانگر اولویت برنامه ریزی نسبت به رفتارهای خودجوش و خودمختار است. سطح وجدان در بین افراد بالغ با افزایش سن به مرور بالا می رود و سپس در بین سالمندان کاهش می یابد.

برونگرایی(Extroversion)

برونگرایی با وسعت فعالیتها، ایجاد انرژی و تعامل چشمگیر با دنیای خارجی مشخص می شود. برون گرایان از تعامل با مردم لذت می برند و غالباً پر از انرژی می باشند. افراد درونگرا از تعامل اجتماعی و سطح انرژی کمتری نسبت به برونگراها برخوردارند.
آنها به نظر می رسد در دنیای اجتماعی آرام و کم حرف هستند. عدم دخالت اجتماعی آنها نباید به عنوان کمرویی یا افسردگی تعبیر شود. درعوض آنها نسبت به برون گرایان مستقل تر از دنیای اجتماعی خود هستند.

توجه- درونگرایی به این معنا نیست که آنها غیر دوستانه یا ضد اجتماعی هستند. بلکه ممکن است آن ها با تفکر و تعمق بیشتری به پدیده های اجتماعی بنگرند.

سازش پذیری(Agreeableness)

ویژگی سازگاری بیانگر اختلافات فردی در نگرانی عمومی برای هماهنگی اجتماعی است. افراد سازش پذیر همراهی با دیگران برایشان ارزش دارد. آنها عموماً مودب، مهربان، سخاوتمند، قابل اعتماد، مفید و مایل به اشتراک منافع خود با دیگران هستند.

همدلی اجتماعی

تصویر شماره ۷- سازش پذیری عامل اصلی نزدیکی و همدلی اجتماعی است.

افراد سازش پذیر همچنین نگاهی خوش بینانه به ماهیت انسان دارند. افراد مخالف یا ناسازگار، علاقه شخصی خود را بالاتر از همراهی با دیگران می دانند. آنها معمولاً به رفاه دیگران بی توجه هستند. بعضی اوقات شک و تردید آنها نسبت به انگیزه های دیگران باعث می شود که آنها مشکوک، غیر دوستانه و بدون تعامل باشند.

روان رنجوری(Neuroticism)

روان رنجوری گرایش به تجربه احساسات منفی مانند عصبانیت، اضطراب یا افسردگی است. روان رنجوری گاهی اوقات بی ثباتی عاطفی خوانده می شود. مطابق نظریه شخصیت آیزنک (۱۹۶۷)، افراد روان رنجور با تحمل کم در برابر استرس یا محرکهای ناخوشایند روبرو است. کسانی که دارای نشانه های روان رنجوری بالایی هستند، از نظر عاطفی تحریک پذیر بوده و در برابر استرس آسیب پذیر هستند. آنها به احتمال زیاد موقعیت های عادی را تهدید آمیز و نگرانی های جزئی را استرس های بزرگ تفسیر می کنند.

تست شخصیت چند محوری مینه سوتا (MMPI)

تست شخصیت چند محوری مینه سوتا (MMPI) پرکاربردترین پرسشنامه شخصیت برای هر دو جمعیت بالینی و غیر بالینی است و معمولاً برای کمک به تشخیص اختلالات شخصیت استفاده می شود. این تست نخستین بار در سال ۱۹۴۳ و با ۵۰۴ سوال دو گزینه ای (صحیح-غلط) منتشر شد. نسخه ای به روز شده این تست با ۵۶۷ سوال در سال ۱۹۸۹ منتشر شده است که به MMPI-2 معروف است.

تست شخصیت

تصویر شماره ۸- نمونه ای از پروفایل تست شخصیت MMPI-2 در نسخه اصلی

تکمیل تست MMPI-2 1 الی ۲ ساعت زمان می برد. پاسخ ها برای تولید پروفایل بالینی متشکل از ۱۰ مقیاس می باشند.این مقایس ها عبارت اند از: هیپوکندریازیس، افسردگی، هیستری، انحراف روانی (انحراف اجتماعی)، مردانگی در مقابل زنانگی، پارانویا، ضعف روانی (خصوصیات وسواسی / اجباری)، اسکیزوفرنی، هیپومانیا و درونگرایی اجتماعی. همچنین مقیاسی برای تعیین عوامل خطر برای سوء مصرف الکل وجود دارد.

تست MMPI را می توان مشهورترین و تخصصی ترین تست شخصیت در بین روانشناسان دانست.

در سال ۲۰۰۸ ، این آزمایش بار دیگر با استفاده از روشهای پیشرفته تر مورد تجدید نظر قرار گرفت. این تست به نام MMPI-2-RF شهرت دارد. این نسخه تقریباً زمان کمتری نیاز داد و تعداد سوالات آن ۳۳۸ می باشد. اگرچه تست MMPI برای تشخیص بالینی اختلالات روانشناختی ساخته شده بود، اما اکنون از آن برای غربالگری شغلی، روانشناسی قانونی و مشاوره زناشویی نیز استفاده می شود.

تست ۱۶ عاملی کتل

تست شخصیت ۱۶ عاملی بر اساس نظریه ۱۶ عاملی کتل به اندازه گیری شخصیت می پردازند. این تست همچنین می تواند توسط روانشناسان و دیگر متخصصان بهداشت روان به عنوان ابزاری بالینی برای تشخیص اختلالات روانپزشکی و کمک به پیش آگهی و برنامه ریزی درمانی مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین این تست اندازه گیری دامنه طبیعی اضطراب، ثبات عاطفی و مشکلات رفتاری را در اختیار پزشکان قرار می دهد. لیست ویژگی های شخصیتی زیر برخی از اصطلاحات توصیفی را که برای هر یک از ۱۶ ابعاد شخصیتی توسط کتل توضیح داده شده است، شرح می دهد.
⦁ انتزاعی بودن (abstractedness): قدرت تخیل در مقابل توانایی عملی
⦁ هراس (apprehension): نگران در مقابل اعتماد به نفس
⦁ سلطه (dominance): نیرومندی در مقابل تسلیم بودن
⦁ پایداری هیجانی (emotional stability): آرام بودن در مقابل پرحرف بودن
⦁ سرزندگی (liveliness): خودبخود در مقابل محدودیت
⦁ باز بودن برای تغییر (openness to change): انعطاف پذیری در مقابل وابستگی به چیزهای آشنا
⦁ کمال گرایی(perfectionism): کنترل شده و منظم در مقابل نامنظم
⦁ خصوصی گرا (privateness): با احتیاط در مقابل آزاد بودن
⦁ استدلال (reasoning): تخیلی در مقابل واقع گرا
⦁ قانون-آگاهی (rule-consciousness): مطیع قانون در برابر بی توجه به قوانین
⦁ خوداعتمادی (self-reliance): متکی به خود در مقابل وابسته
⦁ حساسیت (sensitivity): دلسوزانه در مقابل بی رحم
⦁ جسارت اجتماعی (social boldness): جسور در مقابل خجالتی
⦁ کشمکش (tension): ناشکیبا در مقابل آرام
⦁ هوشیاری (vigilance): مشکوک در مقابل اعتماد
⦁ گرما (warmth): روابط گرم در مقابل کم حرفی
کتل ارزیابی خود را براساس این ۱۶ عامل شخصیتی انجام داد. این آزمون به عنوان ۱۶ شخصیت PF شناخته می شود و هنوز هم به خصوص در مشاوره شغلی، مشاوره زناشویی و در تجارت برای آزمایش و انتخاب کارمندان مورد استفاده قرار می گیرد. این تست از سؤالاتی تشکیل شده است که در آن پاسخ دهنده باید یکی از سه گزینه متفاوت را انتخاب کند. سپس صفات شخصیتی به صورت طیف نمایش داده می شود و نمره فرد بین بالاترین و پایین ترین مورد بررسی و تفسیر قرار می گیرد.

توجه- تست شخصیت کتل علاوه بر سنجش ۱۶ عامل شخصیت، تفسیر متنوع و جامعی دارد که می تواند جنبه های بیشتری از شخصیت را پوشش دهد.

تست شخصیت آیزنک

تست شخصیت آیزنک مبتنی بر الگوی شخصیتی آیزنک است و از یک بررسی بزرگ مطالعاتی و روش های آزمایشگاهی تهیه شده است. تست آیزنک بر سه بعد تمرکز دارد: روانپریشی، برونگرایی و روان رنجوری.

روان رنجوری (Neuroticism)

آیزنک روان رنجوری را بالاترین درجه بی ثباتی عاطفی می داند. آیزنک از این بعد استفاده می کند تا توضیح دهد که چرا بعضی از افراد بیشتر از دیگران مستعد اضطراب، هیستری، افسردگی یا وسواس هستند. وی افراد عصبی را افرادی تعریف می کند که به صورت اغراق آمیز به پدیده ها واکنش نشان می دهند. در انتهای دیگر این بعد شخصیتی، افراد از نظر عاطفی با ثبات، آرام و معقول قرار دارند که دارای درجه بالایی از کنترل خود هستند.

برونگرایی (Extraversion)

افرادی که نمرات بالاتری در برونگرایی دارند، دارای صفات بیشتری از معاشرت، تکانشگری، نشاط، خوش بینی و نبوغ هستند. از طرف دیگر، افراد درون گرا عموماً آرام تر، منفعل تر و بدبین تر هستند. این تئوری شخصیت معتقد است که اصلی ترین تفاوت بین این دو عامل، فیزیولوژیکی است. آیزنک معتقد است سطح برانگیختگی قشر مغز باعث تفاوت در این نوع شخصیتی می شود.

شخصیت آیزنک

تصویر شماره ۹- مدل شخصیت آیزنک؛ معروف به مدل PEN

روان پریشی (Psychoticism)

سطح روان پریشی یک فرد نشان دهنده آسیب پذیری آنها در مقابل ضربه، پرخاشگری و عدم همدلی است. این افراد غالباً غیر حساس، ضد اجتماعی، خشونت آمیز، پرخاشگر و عجیب و غریب هستند. اگر در روان پریشی نمره بسیار بالایی دریافت کنید، ممکن است مستعد ابتلا به اختلالات روانی مختلف مانند اسکیزوفرنی باشید. برخلاف دو بعد دیگر، روان پریشی دارای قطب مخالف نیست، بلکه در همه افراد در سطوح مختلف وجود دارد.

تست شخصیت هگزاکو(HEXACO)

مدل HEXACO از ساختار شخصیت، یک الگوی شش بعدی از شخصیت انسانی است که توسط اشتون و لی ساخته و در کتابی با عنوان فاکتور اچ شخصیت توضیح داده شده است. این تست براساس یافته های حاصل از یک سری مطالعات واژگانی شامل چندین کشور اروپایی و زبانهای آسیایی شش عامل را بیان می کند. ابعاد این تست عبارتند از صداقت-فروتنی (H)، احساسات (E) ، برونگرایی (X)، توافق (A)، با وجدان بودن (C) و گشودگی به تجربه (O).

شخصیت شناسی

تصویر شماره ۱۰- صداقت-فروتنی بعد ششم اضافه شده به شخصیت پنج عاملی

همانطور که مشخص است نسبت به تست نئو که پیش از این به آن اشاره کردیم این تست یک عامل بیشتر داشته و آن هم عامل صداقت-فروتنی می باشد. در این تست هر عامل از صفاتی تشکیل شده است که دارای خصوصیات بالا و پایین می باشد. مدل HEXACO با روشهای مشابه مانند سایر طبقه بندی های صفت توسعه داده شد و بر پایه کار کاستا و مک کری و گلدبرگ بنا شده است.

تست هگزاکو ، ابزاری است که به نظر می رسد در جوامع آسیایی می تواند بازتاب خوبی از شخصیت باشد.

تست های فرافکن(Projective Measures)

تست های فرافکن بر خلاف آزمایش های عینی، بر اعتقادات مجری یا آزمایش کننده مبتنی هستند. آزمایشات فرافکن مبتنی بر روانشناسی فرویدی (روانکاوی) است. این روش به دنبال افشای درک ناخودآگاه افراد با استفاده از محرک های مبهم برای آشکار کردن جنبه های درونی شخصیت است. دو مورد از محبوب ترین تست های فرافکن عبارتند از؛ تست اندریافت موضوع و تست رورشاخ.
مزیت تست های فرافکن این است که آنها جنبه های خاصی از شخصیت را در معرض نمایش قرار می دهند که اندازه گیری آنها با استفاده از یک آزمون عینی غیرممکن است. به عنوان مثال، آنها در کشف خصوصیات شخصیتی ناخودآگاه یا ویژگی های آنها اطمینان بیشتری دارند.

توجه- تست های فرافکن به دلیل داشتن اعتبار و روایی ضعیف، فاقد شواهد علمی و تکیه بیش از حد به قضاوت ذهنی روانشناس مورد انتقاد قرار می گیرند.

تست رورشاخ(Rorschach)

تست رورشاخ از ده تکه جوهر تشکیل شده است، که توسط هرمن رورشاخ تهیه شده است. در طول آزمون، به شرکت کنندگان تصاویر جوهرها را نشان داده و از آنها سؤال می کنند که هر کدام از آنها چه شکلی است. سرپرست آزمون سپس سؤالاتی درباره پاسخ ها می پرسد، مانند اینکه کدام قسمت از جوهر افشان به هر پاسخ مرتبط است. این تست می تواند برای بررسی شخصیت و عملکرد عاطفی فرد مورد استفاده قرار گیرد و تصور می شود که نگرش و انگیزه های ناخودآگاه را اندازه گیری می کند.

لکه های جوهر

تصویر شماره ۱۱- نمونه لکه های جوهر در تست رورشاخ

تست اندریافت موضوع

تست اندریافت موضوع (TAT) شامل ۳۰ کارت (از جمله یک کارت خالی) است که نقشه های مبهم را به تصویر می کشد. از آزمایش کنندگان خواسته می شود در مورد هر تصویر داستانی را بیان کنند. آن ها باید پیش زمینه ای که منجر به داستان و افکار و احساسات شخصیت ها می شود را در نظر بگیرند. مانند آزمایش رورشاخ، به نظر می رسد این تست ویژگی های شخصیتی و عملکرد عاطفی یک فرد را نشان می دهد.

تست شخصیت اندریافت

تصویر شماره ۱۲- نمونه ای از تصاویر تست شخصیت اندریافت موضوع(TAT)

اعتبار و روایی تست های شخصیت

ارزیابی شخصیت بر حسب میزان اعتبار و روایی شان متفاوت هستند. همه تست های شخصیتی برابر نیستند. وقتی به بررسی روایی و پایایی تست های شخصیت می پردازیم، برخی از ویژگیهای روان سنجی بهتری نسبت به سایرین دارند. اعتبار اشاره به این دارد که آیا یک تست واقعاً ساختاری را که برای اندازه‌گیری آن انجام شده است، اندازه‌گیری می کند یا نه. روایی به درجه ای است که یک آزمایش نتایج پایدار و ثابت را نشان می دهد.
الف- اعتبار و روایی تست های عینی شخصیت
تصور می شود که آزمون های عینی (تست شخصیت شناسی MBTI، تست شخصیت نئو، تست شخصیت چندمحوری مینه سوتا، تست شخصیت کتل، تست شخصیت نئو و تست هگزاکو) نسبتاً عاری از تعصب شدید و یا تأثیر اعتقادات شخص آزمایش کننده باشند. به همین دلیل گفته می شود که آزمونهای عینی اعتبار بیشتری نسبت به آزمونهای فرافکن دارند. با این حال، چالش آزمونهای عینی این است که اگر افراد به دلیل نشان دادن ویژگی های بهتر خود و یا تحت تاثیر انگیزه های ناخودآگاه، صادقانه به گزینه ها جواب ندهند، اعتبار تست خدشه دار خواهد شد.

تست MMPI با استفاده از شاخص های اعتباری می تواند مقاومت و عدم صداقت فرد را مدنظر قرار دهد.

صرف نظر از نوع تست و محدودیت های خاص هر یک از تست های یاد شده، باید در نظر گرفت که این آزمون ها پس از سالها تحقیات و آزمایش های عملی ایجاد شده اند. نتیجه این که این پرسشنامه ها از اعتبار و روایی بسیار خوبی برخوردار می باشند. علاوه بر این، تحقیقات گسترده ای وجود دارد که کاربردهای عملی اندازه گیری این تست ها را نشان می دهد.
ب- اعتبار و روایی تست های فرافکن شخصیت
برخلاف تست های عینی، تست های فرافکن نسبت به اعتقاد افراد حساس تر هستند. این تست ها از جمله تست رورشاخ و تست اندریافت موضوع به دلیل عدم اطمینان و اعتبار، عدم وجود مدارک علمی و همچنین تکیه بیش از حد بر داوری ذهنی روانشناس مورد انتقاد قرار گرفته اند. برخی از آزمایشات پیش بینی شده در تست رورشاخ مراحل استاندارد سازی را طی کرده اند تا بتوانند در اندازه گیری افسردگی، روان پریشی و اضطراب نسبتاً مؤثر باشند. با این حال، در آزمون اندریافت موضوع که شامل داستان پردازی است، استاندارد سازی اجرای آزمون عملاً امکان پذیر نیست و باعث می شود که این تست از روایی و اعتبار نسبتاً کمی برخوردار باشد.

تست های فرافکن

تصویر شماره ۱۳- اعتقادات و باورهای زمینه ای درمانگر در تفسیر تست های فرافکن می تواند باعث سوگیری شود.

کاربرد تست های شخصیت

بیایید و به سوال اول متن برگردیم. اینکه شخصیت من چگونه است؟ همانطور که دیدیم تست های شخصیت زیادی وجود دارد که می توان بر اساس آن به سنجش شخصیت پرداخت. صرف نظر از اینکه چه تستی را مورد استفاده قرار دهیم، باید بدانیم که همه این تست ها می توانند به نوعی ما را در شناخت بهتر خود یاری رسانند.
برای مثال تست شخصیت مایرز بریگز بخشی از ویژگی های ما را به خوبی نشان می دهد. این تست کاربردهای بسیاری داشته و صرف نظر از انتقادهایی که به آن شده است توسط خیلی از افراد استفاده شده و تاثیرات آن در زندگی فردی مطلوب گزارش شده است.
به عنوان مثالی دیگر تست MMPI نیز در بسیاری از جنبه ها کاربرد موثری داشته و بخش دیگری از شخصیت را بر اساس اختلالات روانی بیان می کند. همچنین تست نئو با اینکه به لحاظ روانسنجی مورد نقد قرار گرفته است، اما می تواند کاربردهای بسیاری برای ارزیابی در سازمان ها داشته باشد. در ادامه به کاربردهای این تست ها اشاره خواهیم نمود:
شخصیت شناسی می تواند به آگاهی حرفه شما کمک نماید
آیا باید مهندس باشید یا پزشک ؟ یک مددکار اجتماعی یا یک روزنامه نگار؟ شخصیت شما ممکن است با برخی از مشاغل هماهنگی بیشتری داشته باشد. ممکن است یک فرد خجالتی و آرام نتواند نقش یک منشی یا باجه دار بانک را به خوبی ایفا نماید. به همین دلیل است که تست های شخصیتی برای مراحل استخدام کاربردهای فراوانی دارند.

- تست شخصیت

تصویر شماره ۱۴- تست شخصیت یکی از روش های جذب و استخدام

وال استریت ژورنال گزارش داده است که برخی شرکتها از تست هایی نظیر تست شخصیت MBTI در پروسه استخدامی خود استفاده می کنند. شرکتها همچنین ممکن است بعد از استخدام یک کارمند، تست های شخصیتی را نیز در طی مراحل آموزش مورد استفاده قرار دهند.
شخصیت شناسی می تواند در تصمیم گیری رشته تحصیلی مفید باشد
ارزیابی شخصیت همچنین می تواند به دانش آموزان و دانشجویان برای انتخاب رشته کمک فراوانی نماید. هرچه بیشتر بدانید که شخصیت شما با چه مشاغلی مطابقت دارد، بهتر می توانید درباره رشته مدنظر خود تصمیم بگیرید.

شخصیت ابزاری

تصویر شماره ۱۵- شناخت شخصیت ابزاری برای انتخاب رشته

بنابراین انتخاب رشته مناسب با شخصیت ما می تواند به عملکرد بهترمان در آن رشته منجر شود. این در حالی است که چنانچه شخصیت ما با رشته ما تطابق نداشته باشد به مرور از آن رشته دلزده خواهیم شد.

نکته بسیار مهم- تست شخصیت تنها بخشی از فرایند انتخاب رشته است. بنابراین استفاده از سایر تست ها از جمله تست رغبت سنج استرانگ و تست هوش گاردنر در ترکیب با تست های شخصیتی نظیر تست شخصیت MBTI و یا تست شخصیت کتل می تواند نتایج سودمندی برای انتخاب رشته در اختیار فرد قرار دهد.

شخصیت شناسی به شما در درک نقاط قوت و ضعف کمک می کند.
هرچه بینش بیشتری نسبت به نحوه عملکرد تان داشته باشید، بهتر می توانید نقاط ضعف خود را پوشش داده و از نقاط قوتتان حداکثر استفاده را نمایید. به عنوان مثال، مطابق ارزیابی های انجام شده بر اساس تست شخصیت مایر-بریگز، ESFJ ها یا همان “مراقبان” برای خوشحال کردن افراد دیگر تلاش می کنند. نقطه قوت این افراد این است که آن ها به دیگران اهمیت داده و می توانند به رشد شان کمک نمایند. اما نقطه ضعفشان این است که نیازهای خود را نادیده می گیرند. بنابراین آگاهی از این ویژگی های و صدها ویژگی دیگر باعث می شود تا ان ها بتوانند عملکرد خود در زندگی را بهبود بخشند.
شخصیت شناسی نقش مهمی در تعاملات اجتماعی دارد.
تست شخصیت شناسی به شما کمک می کند تا با افراد بر اساس ویژگی هایشان ارتباط برقرار نمایید. میچ پرینستاین (Mitch Prinstein)، استاد روانشناسی در دانشگاه کارولینای شمالی در چاپل هیل در سال ۲۰۱۴ در این باره می گوید: “تست روانشناسی از جمله تست شخصیت در نهایت، بازخوردهایی را در مورد شما ارائه می دهند. اینکه ویژگی های منحصر به فرد شما چیست؟ چه تفاوتی با دیگران دارید؟ چقدر به یک زیر گروه از مردم شبیه هستید؟ همین ها کافی است تا بگوییم این آگاهی ذاتاً برای مردم بسیار ارزشمند است.”

تست شخصیت MBTI

تصویر شماره ۱۶- نمونه ای از تفسیر تست شخصیت MBTI برای تعامل اجتماعی با دیگران

بنابراین آگاهی از خودمان و دیگران می تواند به تعامل موثر و مفید ما در زندگی اجتماعی و زندگی زناشویی کمک فراوانی نماید. با استفاده از این تست ها می توانیم افرادی که مکمل ما هستند و یا با ما متضاد هستند را بیشتر بشناسیم. بنابراین می توانیم برای همکاری و برقراری ارتباط از این آگاهی حداکثر استفاده را بنماییم.
شخصیت شناسی سبک زندگی تان را موثر تر می کند.
شما پس از آگاهی از شخصیتتان خواهید دید که زندگی چقدر متفاوت تر رقم می خورد. هرچه خودتان را بهتر بشناسید بیشتر قادر خواهید بود دست به انتخاب های موثرتر بزنید. اینکه برای تعطیلات چه محیطی را انتخاب کنید. همسر مناسبتان دارای چه ویژگی هایی باشد؟ برای زندگی در شهر شلوغ ادامه دهید و یا به یک روستای دور افتاده بروید؟ اوقات فراغت خود را چگونه سپری کنید؟

خودشکوفایی

تصویر شماره ۱۷- با شناخت شخصیت، هرکس متناسب با ویژگی های خود به خودشکوفایی خواهد رسید

وقتی ویژگی های خود را دریابید راحت تر می توانید بگذارید تا شخصیتتان در جامعه به خوبی بدرخشد. شخصیت شناسی کمک می کند تا واقعیت های وجودی خود را بهتر درک نموده و پتانسل و انرژی ذاتی تان را برای رسیدن به خودشکوفایی رها نمایید.

مجله ای سنج راهی برای شناخت و توسعه شخصیت من

همانطور که گفته شد شناخت شخصیت نیازمند سنجش دقیق آن است. پس از سنجش شخصیت با استفاده از تست های بین المللی در سایت ای سنج لازم است تا ما آگاهی و دانش مان را به منظور هرچه بهتر خودشناسی افزایش دهیم. گروه روانشناسی ای سنج علاوه بر تهیه ابزارهای سنجش و اندازه گیری روز دنیا به صورت آنلاین، مجله کاملا تخصصی و کاربردی روانشناسی را برای استفاده عموم مردم توسعه داده است. مجله ای سنج به شما کمک می نماید تا با آگاهی بیشتر در مورد جنبه های روانشناختی خود به رشد فردی تان کمک نمایید. همچنین با استفاده از مجله روانشناسی ای سنج می توانید از مطالب علمی روز دنیا در این حوزه آگاهی یابید. شناخت بهتر خودمان و دیگران باعث می شود تا بتوانیم با کمک هم استرس ها و نگرانی ها و مشکلات روانشناختی را بهتر مدیریت نموده و گام موثری در راستای سلامت جامعه مان برداریم.

لطفا امتیاز خود را برای این محتوا ثبت کنید