پست وبلاگی
هرم مازلو چیست؟ چگونه از نیازهای مازلو استفاده کنم؟ مدت مطالعه: 5 دقیقه
ای سنج 21 مهر 1400 مدت مطالعه: 5 دقیقه

هرم مازلو چیست؟ چگونه از نیازهای مازلو استفاده کنم؟

نظریه ی سلسله مراتب نیاز های مازلو (Maslow's Hierarchy of Needs) یکی از مشهورترین نظریه ها در مورد انگیزش می باشد. به بیان آبراهام مازلو، روانشناس انسان گرا، رفتار و اعمال ما با هدف رفع نیاز های خاص صورت می گیرد.

در این مقاله کاربردی 5 سطح سلسله مراتب نیازهای مازلو را با هم مرور می کنیم. آنچه در ادامه خواهید خواند، بر اساس فهرست مطالب به شرح زیر است:

مازلو و نظریه ی نیاز 

مفهوم سلسله مراتب نیازها برای اولین بار توسط مازلو در مقاله ای که در سال 1943 با عنوان "نظریه انگیزش انسان"  نوشته بود و پس از آن در کتاب بعدی او که انگیزه و شخصیت نام داشت، معرفی شد. در این سلسه مراتب بیان می شود که، همه ی انسان ها قبل از دستیابی به نیاز های پیشرفته و سطح بالاتر به نیازهای اولیه تر نیازمند هستند.

در صورتی که، بعضی از مکاتب فکری موجود در آن زمان (مانند مکتب روانکاوی و رفتارگرایی) تمایل به تمرکز بر رفتارهای نابهنجار داشتند، آبراهام مازلو بسیار علاقه مند به درک و فهم این موضوع بود که چه چیزی مردم را خوشحال می کند و مردم چه کارهایی  برای رسیدن به این اهداف انجام می دهند.

بیشتر بخوانید

مازلو به عنوان یک انسان گرا بر این باور بود که، مردم ذاتا تمایل به خودشکوفایی دارند و برای دستیابی به خودشکوفایی به عنوان هدف نهایی، در ابتدا باید تعدادی از نیازهای اساسی تر مانند نیاز به غذا، امنیت، عشق و عزت نفس برآورده شود.

مازلو در نظریه خود 5 سطح از نیاز های اساسی را بیان کرد. در ادامه در مورد این نیازها مطالبی را خواهیم گفت و در ابتدا از پایین ترین سطح نیازها که نیازهای فیزیولوژیک می باشد، شروع می کنیم.

هرم مازلو

مروری بر سلسله مراتب نیاز های مازلو

نیازها در سلسله مراتب مازلو به صورت یک هرم نمایش داده می شود. پایین ترین سطح هرم جایگاه نیازهای اساسی می باشد و پیچیده ترین نیازها در راس هرم قرار دارند.

نیازهای انتهایی هرم نیازهای اساسی از نوع فیزیکی می باشد. این نیاز ها شامل، نیاز به غذا، آب، خواب و گرما می باشد. هنگامی که این نیازهای سطح پایین تر برآورده شد، انسان ها می توانند به سطح بعدی نیازها، که مربوط به ایمنی و امنیت است، فکر کنند و بروند.

با پیشرفت مردم در هرم، نیازها به صورت افزایشی، روانی و اجتماعی می شوند. در نهایت، نیاز به عشق، دوستی و صمیمیت به عنوان نیاز های با اهمیت تر مطرح می شوند.

بالاترین نقطه ی هرم، نیاز به احترام شخصی و احساس موفقیت در اولویت بالا قرار دارد. مازلو هم مانند کارل راجرز، به اهمیت خودشکوفایی، که فرایندی است برای رشد و تکامل برای انسان ها و  به منظور دستیابی به نهایت پتانسیل فردی، تاکید و اشاره کرد.

نیازهای فیزیولوژیک

نیازهای فیزیولوژیکی

نیازهای فیزیولوژیکی اولیه احتمالاً کاملاً مشخص می باشند. این نیازها  شامل مواردی است که برای بقای ما حیاتی می باشند. برخی از نیازهای فیزیولوژیکی عبارت اند از:

غذا
آب
تنفس
هموستاز

علاوه بر نیازهای اساسی در تغذیه و خوراک، موارد زیر هم جز نیاز های اساسی می باشد:

تنظیم هوا و دما
سرپناه
 لباس
برقراری رابطه جنسی و تولید مثل؛ زیرا برای بقا و تکثیر نوع انسان لازم است.

 

نیاز به امنیت

امنیت و نیاز به ایمنی

با بالا رفتن از هرم و در سطح دوم سلسله مراتب نیازهای مزلو، الزامات اندکی پیچیده تر می شوند. در این سطح، نیازها به امنیت و برقراری ایمنی در درجه اول توجه می شود. انسان علاقه مند به کنترل و نظم در زندگی می باشد. بنابراین، این نیاز به ایمنی و امنیت تا حد زیادی به داشتن چنین رفتارهایی کمک می کند. برخی از نیازهای اساسی مربوط به امنیت و ایمنی، شامل موارد زیر است:

امنیت مالی
سلامتی و تندرستی
ایمنی در برابر حوادث و صدمات
یافتن شغل
دریافت بیمه درمانی
مراقبت های بهداشتی
جمع کردن پول در حساب پس انداز
مهاجرت به محله، شهر یا کشوری امن

نیاز به عشق

نیازهای به عشق و تعلق

نیازهای اجتماعی یا نیاز به عشق و تعلق در هرم سلسله مراتب مازلو شامل مواردی مانند موارد زیر می باشد:

عشق
 پذیرش
 تعلق
نیاز به روابط عاطفی

 و برخی از مواردی که این نیاز ها را برآورده می کنند، عبارت اند از:

ارتباطات دوستانه
دلبستگی های عاشقانه
خانواده
عضویت در گروه های اجتماعی
عضویت در گروه های جامعه
رفتن به مساجد و کلیسا و برنامه های مذهبی

بیشتر بدانید

به منظور اجتناب از مشکلاتی مانند تنهایی، افسردگی و اضطراب، مهم است که افراد این  احساس را داشته باشند که دیگران را دوست دارند و در مقابل دیگران هم به آن ها علاقه دارند و مورد قبول دیگران واقع می شوند. روابط شخصی با دوستان، خانواده و ارتباط عاشقانه نقش مهمی در برآورده شدن این نیاز ایفا می کنند. 

نیاز به احترام

نیاز به قدردانی و احترام

 سطح چهارم از سلسله مراتب نیاز های مازلو، مربوط به نیاز به قدردانی و احترام است. هنگامی که نیازهای سه سطح پایین تر برآورده شوند، نیاز به احترام نقش برجسته تری در ایجاد انگیزه در رفتار ایفا می کند. در این مرحله، احترام و قدردانی به دیگران اهمیت زیادی پیدا می کند. علاوه بر نیاز به احساس موفقیت و کسب اعتبار، نیازهای مربوط به احترام شامل مواردی مانند، عزت نفس و ارزش شخصی هم می شود.

 

نکته

انسان ها باید احساس کنند که وجودشان در این دنیا ارزشمند است و مورد توجه دیگران هستند و آن ها هم در این جهان سهم دارند.

موارد زیر در برآورده ساختن احساس احترام و عزت نفس نقش دارند:

مشارکت در فعالیت های حرفه ای
 موفقیت های تحصیلی
 مشارکت ورزشی یا تیمی
 سرگرمی های شخصی

 افراد با اعتماد به نفس به توانایی های خود باور دارند.در مقابل  کسانی که عزت نفس و احترام دیگران را ندارند، می توانند احساس حقارت داشته باشند . با هم بودن، سطح احترام و سطح اجتماعی آنچه را که به عنوان نیازهای روانی سلسله مراتب نامیده می شود را، تشکیل می دهد.

نیاز به خودشکوفایی

نیاز به خود شکوفایی

در انتهایی ترین نقطه هرم سلسله مراتب نیازهای مازلو، نیازهای مربوط به خودشکوفایی وجود دارد. مازلو با اشاره به نیاز افراد به دستیابی به نهایت پتانسیل و توان خود در هرچیزی، به عنوان یک انسان، توضیح داد: "هر انسانی آنچه که می تواند باشد، باید باشد".

طبق تعریف مازلو از خودشکوفایی، " خودشکوفایی به طور کلی به عنوان استفاده و بهره برداری کامل از استعدادها، توانایی ها، مهارت ها و غیره توصیف می شود." به نظر می رسد افراد در مرحله خود شکوفایی تمام توان خود را برای انجام هر کاری می گذارند. این افراد، کسانی می باشند که به اندازه ای که در توان داشته اند، رشد کرده اند و یا در حال رشد می باشند.

افراد خودشکوفا خود آگاه هستند؛ این افراد به رشد شخصی خود و به کار بردن توانایی های اهمیت می دهند و در مقابل به نظرات دیگران توجهی ندارند.

انتقادات به نظریه مازلو

سلسله مراتب نیازهای مازلو مطمئنا منتقدان خود را دارد. برخی از شواهد پژوهشی نشان می دهد که نیازهای انسان از سلسله مراتب سختگیرانه پیروی نمی‌کند.

در حالی که در برخی از مطالعات شواهدی از "نیازهای سلسله مراتبی" را نشان داده اند، اما بیشتر تحقیقات آن را اثبات نکرده اند.

در یکی از معروف ترین این مقالات واهبا و برایدول، نظریه های مازلو را آزمایش کردند. آن ها در اوج بررسی‌هایشان گزارش دادند که شواهد عملی برای حمایت از نظریه نیازها و وجود یک سلسله مراتب، بسیار کم است.

چرا مدیران باید به نیازهای انسان اهمیت دهند؟

اگر شما یک مدیر یا رهبر عده‌ای هستید، نظریه مازلو به شما کمک می کند تا نیازهای آن ها را درک کنید و چارچوبی را برای ایجاد انگیزه در جهت رفتار اختیاری مثبت به شما ارائه می‌دهد.

سلسله مراتب مازلو تمایل ذاتی یک فرد به "خود شکوفایی" را نشان می دهد، یعنی زمانی که او می تواند از استعدادها و ظرفیت های خود تمام و کمال استفاده کند. هدف شما به عنوان مدیر یا رهبر باید این باشد که تمام نیازهای افراد خود را برآورده کنید.

نکته کلیدی: مازلو توضیح داد که برآورده کردن تمام نیازها در یک سطح معین قبل از ظهور سایر نیازهای سطح بالاتر ضروری نیست. احتمالا موافق هستید که برآورده کردن همه نیازها تقریبا غیرممکن است.

مازلو توصیه می‌کند که بخش زیادی از نیازهای انسانی یک شخص اغلب در یک زمان برآورده می شود. نیازهای پایین تر به نیازهایی هستند که بیشتر از همه برآورده شده اند.

برای کمک به کارمندان در برآورده کردن "نیاز به عزت نفس و احترام" و "نیاز به خودشکوفایی"، رهبران و مدیران باید تلاش کنند تا نیازهای بیشتری را در هر سطح برآورده کنند.

افراد از تمایل به دستیابی یا حفظ شرایطی که شامل دستیابی به همه آن پنج نیاز است، انگیزه می‌گیرند. به عنوان مثال، یک شخص برای اطمینان از داشتن آب یک راه طولانی را طی می‌کند، زیرا بدون آب، نیاز فیزیولوژیکی اش برآورده نمی‌شود. در این مثال خاص، نتیجه برآورده نشدن نیاز به آب عواقب جدی خواهد داشت و بدون شک مانع از صعود به سمت برآورده کردن"نیاز به خود شکوفایی" خواهد شد.

اگر می‌خواهید به تیم خود انگیزه دهید، درک "سلسله مراتب نیازها" می‌تواند یک چارچوب بنیادی به شما بدهد که به شما در انجام این کار کمک می‌کند.

یک نکته مهم برای مدیرانی که سعی در ایجاد رفتارهای خاص دارند این است که هرکاری به بیش از یک انگیزه نیاز دارد. بنابراین تمرکز بر روی یک نیاز، به عنوان اهرم، بهترین استراتژی نیست.

جمع بندی ای سنج

در این مقاله در مورد 5 سطح سلسه مراتب  نیاز های مازلو صحبت شد. در نهایت باید گفت خارج از انتقاداتی که به این نظریه می شود اعم از اینکه نیازها از سلسله مراتب پیروی نمی کنند و یا سخت بودن آزمایش این نظریه اما باید گفت با این حال نظریه ی مازلو یکی از معروف ترین و مهم ترین نظریات روانشناسی بوده و به رشد و توسعه روانشناسی کمک کرده است.

آیا مطلب فوق برای شما مفید واقع شد؟ لطفا نظرات و دیدگاه های ارزشمندتان را با ما در میان بگذارید.

اصطلاحات مهم این مقاله

جهت نمایش بیشتر اصطلاحات کلیک نمایید
لطفا امتیاز خود را برای این محتوا ثبت کنید
19 اردیبهشت 1401 18:06

ممنون مطلب خوب و جالبی بود

21 اردیبهشت 1401 11:51

به نظرم مطلب بسیار خوب و کاربردی بود ممنونم از سایت خوبتون