شخصیت شناسی آنلاین با تست MBTI و تفسیر کامل شخصیت شناسی آنلاین با تست MBTI و تفسیر کامل
شخصیت شناسی آنلاین با تست MBTI و تفسیر کامل شخصیت شناسی آنلاین با تست MBTI و تفسیر کامل
پست های سریالی
هوش هیجانی چیست؟ مدت مطالعه: 6 دقیقه
ای سنج 19 اردیبهشت 1400 مدت مطالعه: 6 دقیقه

هوش هیجانی چیست؟

در این مقاله می خواهیم در مورد هوش هیجانی (Emotional Intelligence) صحبت کنیم. خیلی از افراد با وجود این که به لحاظ تحصیلی و بهره هوشی نسبت به اطرافیانشان متفاوت می باشند اما متاسفانه نسبت به یک سری از مسائل و روابط اجتماعی خیلی ضعیف عمل می کنند. شاید بتوان گفت این افراد با وجود داشتن بهره هوشی بالا متاسفانه از هوش هیجانی پایینی برخوردار هستند و همین امر باعث می شود در یک سری از موقعیت ها و فعالیت ها با شکست مواجه شوند.  در ادامه براساس فهرست مطالب زیر به این موضوع به صورت ویژه پرداخته می شود:

همه جا حرف از موفقیت ها و پیشرفت سارا است از محیط خانوادگی اش بگیر تا فضای کاری و محل کارش. سوالی که در نگاه و برخورد اول همیشه در ذهن مخاطبان سارا شکل می گیرد این است که با این سن کم چرا سارا انقدر موفق است و توانسته با شرکت ها و کمپانی های بزرگ تو کار گل و گل فروشی قرارداد های خوب هم از لحاظ مالی و هم از لحاظ توسعه کاری اش ببندد . برای همه سوال است که آیا سارا خودش به تنهایی به این همه موفقیت دست پیدا کرده یا نه! حتما پشتوانه محکمی داشته تا به این جا رسیده است. شما چه فکر می کنید؟ دلیل موفقیت های سارا را در چه چیزی می بینید و ارزیابی می کنید ؟ قبل از فکر کردن  در مورد علل موفقیت سارا در خواندن اندکی از داستان زندگی اش با ما همراه شوید:

 توجه: در صورتی که تصویر واضح نیست اینجا را کلیک کنید.

بله حدس شما درست است! هوش هیجانی پاسخ سوال است.

تاریخچه هوش هیجانی

آنچه که از قدیم الایام همیشه در مورد آن بحث و گفتگو شده است و همه ی صاحب نظران سعی در کشف آن داشتند و همیشه در صدد کشف اطلاعات از آن بوده اند مبحث هوش عادی و یا به اصطلاح علمی تر هوش بهر و یا ای کیو بوده است. دانشمندان زیادی در مورد این مفهوم نظریه پردازی کرده اند و سعی کردند که این استعداد خارق العاده ذات انسان را خوب بشناسند و کشف کنند. در طی سالیان متمادی برای این مفهوم تست و آزمون ساخته اند تا بتوانند میزان هوش افراد را اندازه بگیرند. اما کم لطفی است اگر بگوییم هیچ مطالعه ای در زمینه هوش هیجانی صورت نگرفته و یا این مفهوم در میان دانشمندان اهمیت یا جایگاهی نداشته بلکه بالعکس در این زمینه هم تلاش های قابل قبولی انجام گرفته است اما خوب شاید درصد کمی از مردم به این نوع هوش که الحق جایگاه ویژه ای هم در ارتباطات و تعاملات روزمره ما دارد توجه کرده باشند. اگر خیلی به عقب تر برویم ردپای هوش هیجانی را کما با کلمات و اصطلاحات دیگر می توانیم در آثار ارسطو و افلاطون پیدا کنیم: 

افلاطون

تمام یادگیری ها دارای یک زیر بنای عاطفی هستند.

و همین جرقه ای بود برای تلاش کشف سخنان ارسطو که زیر بنای عاطفه در هوش می تواند باشد و بعد از آن داروین دانشمند زیست شناس در سال 1837 در مورد این موضوع صحبت کرد و کتابی را هم نوشت و در پی آن دانشمندان مختلف درطول سالیان متمادی در پی کشف و کسب اطلاعات در این مورد بر آمدند تا آن جا که در سال 1995 هوش هیجانی به یک مبحث داغ و پر طرفدار در میان صاحبان و نظریه پردازان علم در آمد و روند کسب اطلاعات در این مورد با دیگر دانشمندان پیگیری شد. و در نهایت پیتر سالووی به همراه همکارش مایر  به  ارائه اصطلاح سواد و هوش هیجانی دست یافت و اقدام کرد.

روانشناسان هوش هیجانی را چگونه تعریف می کنند؟

ادوارد ثرندایک روان شناس به نامی است که در این حوزه بسیار تلاش کرده است. او هوش هیجانی را توانایی درک رفتار های خودمان و دیگران و برقراری تعامل و ارتباطات می دانست.
جان مایر و پیتر سالووی، توانایی نظارت و پایش احساسات و هیجانات خود و دیگران، تفکیک و تشخیص آن‌ها، و استفاده از این اطلاعات به عنوان راهنمای تفکر و رفتار را تعربفی برای هوش هیجانی می دانستند.
دانیل گلمن نیز از دیگر کسانی بود که درمورد هوش هیجانی تحقیق کرده بود و اظهار داشت: مجموعه توانایی هایی که به افراد کمک می کنند تا هیجانات خودشان و دیگران را به خوبی شناسایی کنند و درصدد تنظیم آن بر آیند همان هوش هیجانی است.

اگر بخواهیم تمامی تعریف هایی که از هوش هیجانی شده است را در این جا بیاوریم و به بررسی تک تک آن ها بپردازیم قطعا زمان بسیار زیادی را لازم خواهیم داشت ولی این نکته را بدانید که نتیجه همه ی این تلاش ها و گردآوری اطلاعات که توسط افرادی مانند: تراویس برادبری و یا جین گریوز و یا افلاطون و ارسطو و بار آن و ... بوده است به یک مفهوم و در نهایت یک تعریف عمده ختم می شود.
قبل از پرداختن به هوش هیجانی لازم است که تفاوت بین این نوع هوش با بهره هوشی مشخص گردد به همین خاطر در کادر زیر تفاوت این دو نوع هوش، به طور خلاصه آورده شده است:
 توجه: در صورتی که تصویر واضح نیست اینجا را کلیک کنید.

تفاوت آی کیو و ای کیو

هوش هیجانی چیست؟

از نگاه علمی هوش هیجانی را می توان به شناخت و کنترل عواطف و هیجان های خودمان و البته دیگران تعریف کنیم. در واقع هوش هیجانی از ظرفیت و توانایی و مهارت های ما تشکیل شده است. جلوتر به تعریف جزئیات بیشتر از این مفهوم خواهیم پرداخت.

هوش هیجانی

ایا هوش هیجانی را می توان کسب کرد و یا نه هوشی ذاتی است؟

برای بعضی از افراد هوش هیجانی، ذاتی است گویی از زمانی که متولد می شوند این خصیصه و ویژگی در وجود آن ها هست و این افراد از هوش هیجانی بالایی برخوردارند. اما سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که: اگر در فردی دیگر میزان این نوع هوش کم بود و یا فرد فاقد هوش هیجانی بالایی باشد یعنی این فرد کلا نمی تواند در این زمینه موفق باشد و یا نمیتواند هوش هیجانی خود را افزایش دهد؟ جواب خیر است. فردی که هوش هیجانی بالایی ندارد می تواند با شناخت مولفه های هوش هیجانی و کار کردن بر روی آن ها و کسب اطلاعات در این زمینه به ارتقای هوش هیجانی اش کمک کند .

مولفه های هوش هیجانی کدام است ؟

خودآگاهی 

 خودآگاهی به این معناست که  انگیزه، باور ها و ارزش هایی که برای خود قائل هستیم را به خوبی بشناسیم و از تاثیری که این باور ها می تواند بر روند زندگی خودمان و دیگران  داشته باشد به خوبی آگاه باشیم.

انگیزه

داشتن روحیه بالا و تلاش و کوشش و مصمم بودن برای رسیدن به اهدافمان و اینکه در مسیر رسیدن به آرزوها و خواسته هایمان هرگز جا نزنیم و شکست مانع از موفقیت مان نشود.

حس همدلی

داشتن حس همدلی  یعنی درک افراد و اطرافیانمان می باشد، اینکه یاد بگیریم و تلاش کنیم افراد را قضاوت نکنیم و دنیا را از دید آن ها ببینیم و بدون دانستن در مورد آنها به عبارتی دیگر برایشان نسخه نپیچیم همین حس همدلی است.

خودتنظیمی

خود تنظیمی یعنی شناخت خلق و خو و احساساتمان و اینکه بتوانیم بر احساسات خود کنترل داشته باشیم

 کسب مهارت های اجتماعی

کسب  مهارت های اجتماعی موجب برقراری ارتباط و تعاملات اجتماعی ما با افراد در موقعیت های مختلف جامعه می باشد.

در ادامه چهار مولفه اصلی هوش هیجانی در کادر زیر آورده می شود. در صورتی که افراد بتوانند این چهار مولفه اصلی را در خود تقویت کنند می توانند در روابط اجتماعی خود فردی موفق باشند.
 توجه: در صورتی که تصویر واضح نیست اینجا را کلیک کنید.

مولفه های هوش هیجانی*** همان طور که پیش تر و در بالا ذکر شد سارا فردی است که همه ی این ویژگی ها را در خود دارد و با تقویت این ویژگی ها در خود توانسته موفقیت بیشتری را برای خود به ارمغان بیاورد ***

افرادی که هوش هیجانی بالایی دارند چه ویژگی هایی دارند ؟

اگر با مشکلی روبرو شوید قطعا می توانید رو کمک این افراد حساب باز کنید در واقع تا حدود زیادی این افراد حلال مشکلات هستند.
 این افراد همیشه برای درد و دل کردن گزینه های خوبی هستند چرا که قابل اعتمادند و از حرف زدن با آن ها احساس پشیمانی به شما دست نمی دهد.
 این افراد هرگز از اینکه به دیگران نه بگویند ابایی ندارند و نه گفتن برایشان سخت نیست.
 اگر در موقعیت سختی قرار بگیرند و یا تو موقعیت های بحرانی گیر کنند خیلی خوب می توانند راه حل مشکل را پیدا کنند و درست و منطقی عمل کنند.
 درک متقابلی از رفتار های دیگران و علت رفتار هایشان دارند.
 خوب می دانند که هر فردی ممکن است اشتباه کند و در صورت اینکه اشتباه کنند از معذرت خواهی کردن ترس و ابایی ندارند.

موارد بالا، خلاصه ای از ویژگی های یک فرد با هوش هیجانی بالاست.

چگونه هوش هیجانی را در خودمان تقویت کنیم ؟

خلاصه کلام این است: خوب ببینید، خوب بشنوید، اطلاعات خودتان را بالا ببرید و مسئولیت پذیر باشید. رفتار های خودتان و دیگران را خوب مشاهده کنید اینکه در موقعیت های مختلف چگونه رفتار می کنید مهم است. با مشاهده و بررسی رفتارهای خودتان و سپس با خوب شنیدن حرف های اطرافیان و برداشت ها و درک درست از سخنان آن ها و در همین راستا افزایش اطلاعات تان در زمینه های فردی، شغلی، اجتماعی و ... و افزایش و کار کردن بر روی مهارت های مختلف تان می توانید فردی با هوش هیجانی بالا باشید. البته مسئولیت پذیر بودن را فراموش نکنید. پذیرفتن نقش ها و مسئولیت های مختلف و از عهده کار ها بر آمدن فاکتور موثری برای افزایش هوش هیجانی در شما می باشد. در کنار این موارد برنامه ریزی صحیح و نوشتن کار ها و برنامه های روزانه، داشتن هدف، جویای یادگیری بودن و دست نکشیدن از آموختن، سفر رفتن و شناختن اداب و رسوم و سنت های دیگر فرهنگ ها و شهر ها، انتقاد پذیر بودن و کنترل داشتن بر روی هیجانات و احساسات، بررسی نقطه نظرات خودمان و گاهاً به چالش کشیدن نظرات و دیدگاه های خودمان، مثبت اندیش بودن البته نه به معنای آن که کلاً هر چیز منفی را نادیده بگیریم، برای جشن و مهمانی ها و ایجاد انرژی مثبت پیش قدم بودن، واقع بین بودن و کمک و همدردی با دیگران می تواند راهکارهای مهمی برای داشتن هوش هیجانی بالا باشد.
 توجه: در صورتی که تصویر واضح نیست اینجا را کلیک کنید.
هوش هیجانی چیست

چه چیزی بخوریم تا باهوش باشیم و هوش هیجانی خود را افزایش دهیم؟

تا می توانید از غذاها و مواد مغذی استفاده کنید.
 لبنیات رو فراموش نکنید .
 حتما به غذاهایی که امگا 3 دارند مثل ماهی سر بزنید و آن ها را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
 غلات را در وعده های غذاییتان حتما جا بدهید.
 سبزیجات را دوست و رفیق خودتان بدانید.
 از خوشمزه هایی مثل عسل و شکلات غافل نشوید.
 مغز ها و آجیل که پر از ویتامین ها و انتی اکسیدان هست رو حتی شده خیلی کم از آن ها استفاده کنید.

معرفی اینفوگرافی

با توجه به موضوع مورد مطالعه، پیشنهاد می گردد اینفوگرافی هوش هیجانی چیست؟  را حتما مشاهده کنید.

جمع بندی ای سنج

در این مقاله سعی شد که به طور جامع و ویژه در مورد هوش هیجانی صحیت کنیم. با افزایش اطلاعاتتان در این زمینه و تلاش برای کسب مهارت و افزایش هوش هیجانی خودتان می توانید  فرد موفق تری در رابطه ی میان فردی با خودتان و یا برون فردی و با دیگران و در هر مکان و موقعیتی مثل خانه، محیط کار، دانشگاه و ... باشید  و از عهده چالش هایی که ممکن است هر زمانی برایتان پیش بیاید به خوبی بر بیایید.
آیا تا به حال با افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخودار هستند برخورد داشته اید؟ کدام ویژگی در آن ها برای شما جالب بوده است؟ لطفا دیدگاه و نظرات ارزشمند خودتان را با ما به اشتراک بگذارید.

اصطلاحات مهم این مقاله

جهت نمایش بیشتر اصطلاحات کلیک نمایید
لطفا امتیاز خود را برای این محتوا ثبت کنید